szkolenia.bieszczady.pl

Wszystko zaczęło się od eksperymentu Eltona Mayo w Hawthorne Western, który podważył wszechobecny dotąd sposób myślenia, że główną siłą motywującą do pracy są pieniądze, a dla podniesienia produktywności największe znaczenie ma struktura, podział pracy oraz rozwinięcie systemu kontroli.
Mayo wskazał niebagatelną rolę czynników społecznych, humanistycznych w procesie pracy. Po raz pierwszy potwierdził one istnienie nieformalnych grup w miejscu pracy oraz wskazał, że pracownicy nie mogą być postrzegani tylko jako osobne jednostki, lecz jako członkowie grupy. Bardzo ważne staje się więc tworzenie i kierowanie zespołem.
Czy team building może być panaceum na zwiększenie komfortu pracowników i podniesienia wydajności firmy? Czy jest ofertą dla wszystkich?
Oczywiście nie. Wszystko uzależnione jest od potrzeb firmy i jej pracowników. Kiedy charakter zadania sprzyja pracy indywidualnej nie ma sensu zachęcać kogoś do wspólnych działań. Jednakże postępująca specjalizacja zadań coraz częściej wymaga pracy zespołowej polegającej na łączeniu indywidualnych doświadczeń i budowaniu zespołów zadaniowych.
Zespół zadaniowy to grupa ludzi, która została zebrana, aby osiągnąć określony cel. Każdy z członków zespołu wnosi indywidualne umiejętności i własne spojrzenie na problem. Z jednej strony pozwala to zbudować optymalny model rozwiązania problemu i wprowadzić to rozwiązanie w życie, ale z drugiej strony sprawia, że bardzo rzadko grupa automatycznie uzyskuje stopień zorganizowania charakterystyczny dla zespołu. Zespół trzeba tworzyć.
W czasie treningu grupa stawiana jest przed zadaniami, z którymi nigdy (w większości) wcześniej nie miała do czynienia i które w związku z tym stanowią wyzwanie. Nietypowe ćwiczenia (których rodzaj i trudność zależy od stopnia zaawansowania treningu), takie jak np. przejście przez pajęczynę, ćwiczenia na linach, budowa przeprawy, wspinaczka skałkowa, są scenerią wśród której uczestnicy odgrywają typowe zachowania występujące podczas pracy każdej grupy ludzi. Aby wykonać zadanie członkowie grupy muszą wspólnie ocenić nową sytuację, opracować plan działania, podjąć decyzję i zrealizować zamierzenia. Sytuacje kryzysowe, które się pojawiają podczas wspólnych działań, problemy komunikacyjne, decyzyjne, rozwiązywanie problemów, indywidualne zachowania wobec sytuacji problemowej są podobne do tych, które pojawiają się na co dzień w pracy.
Zadania są na tyle trudne, że na początku wydają się indywidualnym członkom grupy nie do pokonania. Zakończenie ćwiczenia sukcesem sprawia, że ludzie zaczynają dostrzegać i wierzyć w wartość pracy zespołowej i doceniać, że razem można więcej dokonać.
Praca podczas treningu budowania zespołu zadaniowego musi skupiać się m.in. wokół takich zagadnień jak:

• zaufanie i sposób jego budowania między ludźmi
• komunikacja, a szczególnie udzielanie informacji zwrotnej
• autoprezentacja
• podział ról, tworzenie się struktur w zespole
• procesy wewnątrzgrupowe
• przywództwo i style kierowania

Treningi team building zwykle oparte są na atrakcyjnej dla uczestników metodzie, jaką jest nauka przez doświadczenie. Wykorzystuje się w nich metodologię outdoor. Jest to forma stwarzająca dogodne warunki do nauki. Obcowanie z naturą i wysoki stopień trudności zadań nie tylko spajają ludzi ze sobą, ale także wzmagają kreatywność i otwartość oraz sprzyjają lepszemu samopoczuciu uczestników.
Trening team building zasadniczo koncentruje się na szeroko rozumianych relacjach i interakcjach między członkami zespołu. Atrakcyjny, często ludyczny kontekst sytuacyjny zadań stwarza możliwość swobodnej, twórczej dyskusji zakończonej wnioskami na temat sposobu i efektywności funkcjonowania zespołu. Pozwala to – korzystając z analogii – zbudować pomost pomiędzy doświadczeniami z terenu a życiem firmowym.
Treningi team building wykorzystujące metodę nauki przez doświadczenia opierają się na dwóch bardzo istotnych zasadach:
·całościowym traktowaniu istoty ludzkiej polegającym na tym, że intelekt, emocje i ciało uważane są za jedność; pociąga to za sobą przekonanie, że każde działanie wpływa na te trzy sfery;
·przekonaniu, że branie czynnego udziału w wykonaniu zadania pozwala skuteczniej je zapamiętać.
Zespół należy traktować jako istotę podmiotową, która kształtuje swoją indywidualność, niepowtarzalność i tożsamość. Dąży on – podobnie jak jednostka - do tego, by świadomie podejmować zadania, oraz przyczyniać się do powodzenia całej organizacji, ponieważ pracując dla niej może kreować strategie własnego rozwoju. Również tak jak jednostka, ma potrzeby, których zaspokojenie wpływa na jego efektywność i prawidłowy rozwój. Potrzeby te dotyczą klarowności celów, określenia ról, ustanowienia procedur efektywnej pracy i relacji międzyludzkich.
Programy treningowe z reguły zawierają trzy rodzaje ćwiczeń:
Gry, tzw. rozgrzewacze
Ich zadaniem jest wzajemne poznanie się uczestników i oswojenie się z nową sytuacją, przełamanie lodów, a także zapewnienie grupie chwili relaksu.
Ćwiczenia problemowe
Stawiają zespół przed koniecznością rozwiązania sytuacji problemowej. Zwykle skupiają się na jednym lub kilku aspektach pracy zespołowej, np. zaufaniu, komunikacji, współpracy. Prowadzący określa tylko warunki ramowe i zgodnie z zasadą: "Wszystko, co nie jest zabronione - jest dozwolone”, zespół przystępuje do działań. Często zespół musi nawet samodzielnie określić cel zadania.
Zadnia o podwyższonym stopniu trudności
Zalicza się do nich np. ćwiczenia na linach, działania w górach, wspinaczka skałkowa, itp. Są to sytuacje trudne, stanowiące emocjonalne i fizyczne wyzwanie, które powodują ujawnienie się wielu interakcji pomiędzy członkami zespołu oraz spraw ważnych dla funkcjonowania zespołu (jak np. funkcja lidera, podejmowanie ryzyka).

Dla zobrazowania typowego modułu treningowego posłużmy się przykładowym ćwiczeniem, jakim jest pokonywanie sieci pajęczej. Zadaniem zespołu jest przedostanie się w całości na drugą stronę sieci bez jej dotykania. Przejście możliwe jest tylko przez oka w sieci, których liczba jest ograniczona. Jedno oko w sieci może być wykorzystane tylko przez jednego członka zespołu. Oka są różnej wielkości i pokonanie każdego jest związane z różnym stopniem trudności. Zadanie jest trudne lub wręcz niemożliwe do wykonania, gdy w zespole nie ma współpracy. Wszystkie działania są bacznie obserwowane przez trenera.
Po zadaniu zespół proszony o analizę swojego działania. Trener pełni rolę moderatora dyskusji. Odnosi spostrzeżenia uczestników do teorii oraz doświadczeń swoich i innych grup. Wspólnie z trenerem uczestnicy szukają momentów najbardziej kluczowych we wspólnej pracy. Potem odnajdywane są analogie pracy zespołu podczas zadania i w codziennych sytuacjach zawodowych. Zespół współpracy, komunikacji, umiejętności rozwiązywania problemów, itd. Okazja do wspólnej nauki powoduje wypracowanie umiejętności czerpania wiedzy od innych członków zespołu. Ma to niewątpliwie aspekt integrujący.
Trening team building jest efektywnym narzędziem budowania zespołu, ale nie jest narzędziem wystarczającym. Zdarza się niestety, że to, czego zespół nauczył się w czasie treningu, nie zostaje przeniesione do realnego środowiska pracy, gdyż firmę nurtują głębsze problemy natury organizacyjnej. Trening traktowany jest wówczas głównie jako dobra zabawa. Atrakcyjna forma stają się wtedy nie narzędziem, ale jedynym celem szkolenia.


ACT Advanced Corporate Training
Agnieszka Grygierek i Artur Krupa